احراز جعلی بودن قرارداد داوری توسط دادگاه پس از انقضای مهلت اعتراض

پرسش

داور براساس قرارداد داوری مبادرت به صدور رای می‌نماید؛ رای به طرفین ابلاغ می‌شود؛ حال محکوم‌علیه ادعای جعلیت نسبت به قرارداد داوری دارند و رای کیفری مبنی بر جعلی بودن سند نیز صادر می‌شود. محکوم‌علیه به استناد این رای کیفری دادخواست ابطال رای داوری مطرح می‌نماید؛ لیکن این دادخواست خارج از موعد مقرر در ماده 490 قانون آیین دادرسی مدنی مطرح شده است. حال آیا باید قرار رد دعوا صادر کرد یا اینکه با توجه به اینکه مبنای رای داوری قرارداد جعلی بوده باید ترتیب اثر داد؟

نظر هیئت عالی

با توجه به صراحت ماده 492 قانون آیین دادرسی ... در امور مدنی و مستفاد از ملاک ماده 489 قانون مار‌الذکر و ملحوظ داشتن ماده 11 قانون اجرای احکام مدنی: درخواست «ابطال رای داور» خارج از مهلت مقرره منتهی به صدور قرار رد درخواست می‌گردد؛ لیکن در مقام صدور اجرائیه، چنانچه رای قطعی کیفری دایر به جعلیت موضوع موافقت نامه داوری قبل از صدور اجرائیه ارائه گردد، درخواست اجرا، رد خواهد شد و چنانچه پس از صدور اجرائیه و شروع عملیات اجرائی ارائه گردد دادگاه صادر کننده اجرائیه ضمن الغاء عملیات اجرائی اجرائیه را نیز ابطال خواهد کرد.

نظر اکثریت

باتوجه به اینکه قانون آیین دادرسی مدنی یک قانون شکلی محسوب می‌شود و در تمام موارد تعیین تکلیف نموده است و در فرض حاضر نیز با توجه به اینکه اعتراض و طرح دعوای ابطال رای داوری خارج از موعد مقرر می‌باشد، می‌بایست قرار رد دادخواست به استناد ماده 490 و 492 قانون آیین دادرسی مدنی صادر شود؛ پس ابهامی وجود ندارد. از طرفی جهل به قانون مسموع نمی‌باشد؛ چرا که فرض بر این می‌باشد که اصحاب دعوا از وجود تمام قواعد و مقررات آگاهی لازم را دارند. مضاف بر آنکه محکوم‌علیه در زمان داوری می‌توانست ادعای جعل نسبت به این قرارداد نماید تا هیات داوران قرار توقف دادرسی صادر می‌کردند و در محاکم جعلیت اثبات و قطعی می‌شد و سپس به این دعوا رسیدگی می‌کردند. حالا که ایراد نکرده و رای داوری هم صادر و سپس ابلاغ هم شده و بعد از مضی مهلت مقرر اعتراض کرده است، دیگر نباید پذیرفت و قرار رد دعوا به استناد مواد 84 و 89 قانون آیین دادرسی مدنی صادر شود. پس درخواست ابطال رای داوری خارج از مهلت محکوم به رد می‌باشد.

نظر اقلیت

باتوجه به ماده 489 قانون آیین دادرسی مدنی، قاضی قبل از صدور دستور اجرای رای داوری، راساً حتی بدون اعتراض طرفین می‌بایست رای داوری را بررسی نماید و در صورتی که قابلیت اجرایی داشته باشد و رای داور باطل نباشد، دستور اجرا صادر کند والا نباید دستور اجرا صادر کند. پس سند مورد درخواست اجرا باید شایستگی این را داشته باشد که "رای داور" شمرده شود.

برگزار شده توسط : استان بوشهر/شهر بندر گناوه
تاریخ برگزاری : 1401/04/13