فصل اول : کلیات
ماده ۱ : موضوع فعالیت
مرکز داوری اتاق ایران (مرکز داوری) بر طبق قانون اساسنامه مرکز داوری اتاق ایران مصوب ۱۴/۱۱/۱۳۸۰ مجلس شورای اسلامی ایران به صورت وابسته به اتاق بازرگانی ایران تشکیل گردیده و موضوع فعالیت آن عبارت است از حل و فصل اختلافات تجاری اعم از داخلی و بین المللی از طریق داوری سازمانی وفق قانون اساسنامه، آیین نامه نحوه ارائه خدمات مرکز داوری (قواعد داوری مرکز داوری) و آیین نامه هزینههای داوری مرکز و این آیین نامه. داوریهای موضوع بند ۳ ماده ۵۷ قانون بخش تعاونی اقتصاد ایران مصوب ۱۳/۰۶/۱۳۷۰ نیز جزو فعالیتهای مرکز میباشد.
ماده ۲ : مقر مرکز داوری
مقر مرکز داوری شهر تهران خواهد بود. مرکز میتواند به منظور تشویق و ترویج داوری و نیز تسهیل مراجعه به مرکز داوری و استفاده از خدمات آن در اتاق بازرگانی هر یک از مراکز استان دفتری تاسیس نماید که مستقیماً زیر نظر دبیرخانه مرکز فعالیت خواهند نمود.
تبصره : حدود وظایف و اختیارات دفاتر مراکز داوری در استانها به موجب دستورالعملی است که به تصویب هیات مدیر خواهد رسید.
ماده ۳ : ارکان مرکز داوری
مرکز داوری دارای ارکان زیر میباشد:
الف) هیات مدیره
ب) دبیر کل
ج) داوران
ماده ۴ : درآمد مرکز داوری از محلهای زیر تامین میشود:
الف) هزینههای اداری دریافتی از اصحاب اختلاف
ب) کمکهای اتاق ایران و سایر اعانات
ج) عواید حاصل از خدمات مشاورهای و نشریات و انتشارات و برگزاری همایشها و پروژههای تحقیقاتی و سایر خدمات مرکز داوری.
ماده ۵ : مرکز داوری میتواند در چهارچوب ارائه خدمات خود به درخواست اشخاص حقیقی و حقوقی داخلی و خارجی درباره نحوه حل و فصل اختلاف از طریق داوری، تهیه شرط داوری، قرارنامه داوری، انجام داوری، اجرای حکم داوری و امثال آنها نظر حقوقی و مشورتی ارائه کند و پروژههای تحقیقاتی انجام دهد یا در آنها مشارکت نماید و هزینه مناسبی دریافت کند.
ماده ۶ : مرکز داوری میتواند در چهارچوب ارائه خدمات، قراردادهایی را که متضمن شرط داوری مرکز است، ثبت نماید و حق الزحم مناسبی دریافت کند.
ماده ۷ : در کلیه مواردی که اتاق بازرگانی به عنوان داور یا حکم یا کارشناس یا میانجی یا سازش دهنده یا به طور کلی به عنوان مرجع حل اختلافات و دعاوی انتخاب میشود همچنین در مواردی که اتاق بازرگانی به عنوان مقام ناصب تعیین میشود انجام این وظایف و ماموریتها با مرکز داوری خواهد بود.
فصل دوم : هیات مدیره
ماده ۸ : هیات مدیره مرکز داوری مرکب از رئیس، یکی از نواب رئیس اتاق ایران، رئیس یا نایب رئیس اتاق تهران، دبیرکل اتاق ایران و سه نفر از بازرگانان و مدیران بصیر و خوشنام صنایع و معادن به انتخاب یئت نمایندگان اتاق ایران میباشد.
تبصره ۱ : در صورت فوت، کنارهگیری، استعفا یا از کار افتادگی هر یک از اعضای انتخابی هیات مدیره، جانشین او برای باقیمانده مدت عضویت، به همان ترتیبی که برای انتخاب اعضا مقرر است، انتخاب میشود.
تبصره ۲ : به منظور ترویج شیوه داوری و نیز هماهنگی و تبادل نظر مستمر با قوه قضاییه، هیات مدیره میتواند از رئیس قوه قضاییه درخواست کند یک نفر نماینده به عنوان عضو رابط قوه قضاییه با مرکز داوری تعیین و معرفی کند. نماینده رابط قوه قضاییه بدون حق رای در جلسات هیات مدیره شرکت خواهد نمود.
ماده ۹ : مدت تصدی هیات مدیره ۳ سال و ریاست آن با رئیس اتاق ایران خواهد بود. هیات مدیره هر دوره موظف است حداکثر ۳۰ روز پیش از خاتمه دوره اقدام به برگزاری انتخابات هیات مدیره دوره بعد نماید. انتخاب مجدد اعضای هیات مدیره بلامانع است.
ماده ۱۰ : جلسات هیات مدیره هر سه ماه یکبار تشکیل میشود و در صورت لزوم هیات مدیره میتواند جلسه فوق العاده تشکیل دهد. دبیرکل مرکز ترتیبات لازم را جهت دعوت و برگزاری جلسات هیات مدیر فراهم خواهد کرد و دستور کار مربوط به هر جلسه را تهیه و برای اعضای هیات مدیره ارسال مینماید.
ماده ۱۱ : برای رسمیت یافتن جلسات هیات مدیره حضور حداقل ۵ نفر از اعضا الزامی است و تصمیمات آن با اکثریت نسبی حاضرین نافذ و معتبر است.
ماده ۱۲ : وظایف و اختیارات هیات مدیره به شرح زیر است :
۱-تهیه و پیشنهاد آیین نامههای داخلی مرکز در مورد نحوه ارائه خدمات و هزینه داوری (به استثنای تعرفههای داوری داخلی که تابع تعرفه مصوب رئیس قوه قضاییه است) و نیز آییننامههای امور مالی و استخدامی برای تصویب به هیات نمایندگان اتاق ایران مطابق ماده ۶ قانون اساسنامه مرکز داوری مصوب ۱۴/۱۱/۱۳۸۰.
۲-بررسی و تصویب بودجه سالانه مرکز داوری.
۳-تهیه و پیشنهاد اصلاح قانون اساسنامه مرکز داوری اتاق ایران و ارائه آن به مراجع قانونی از طریق هیات رئیسه اتاق ایران.
۴-انتخاب و عزل دبیرکل.
۵-انتخاب دبیرکل در صورت فوت، استعفا، کنارهگیری یا از کار افتادگی او.
۶-تایید فهرست داوران و کارشناسان معتمد مرکز به پیشنهاد دبیر کل و نیز تجدید نظر در آن.
۷-تعیین صاحبان امضای مجاز مرکز (علاوه بر دبیرکل) برای اسناد و قراردادهای تعهدآور.
۸-تعیین حقوق و مزایای دبیرکل و کارکنان دبیرخانه مرکز با توجه به آیین نامههای مالی و استخدامی مرکز.
۹-سایر مواردی که طبق قانون اساسنامه تشکیل مرکز داوری یا آیین نامههای داخلی مرکز داوری بر عهده هیات مدیره قرار گرفته است.
۱۰-اتخاذ تصمیم درباره هر امری که برای حسن اداره امور مرکز داوری و انجام وظایف قانونی آن لازم باشد.
فصل سوم : دبیرکل مرکز داوری
ماده ۱۳ : دبیرکل مرکز داوری اتاق ایران از میان حقوقدانان ایرانی با تجربه کافی و آشنا به مسائل بازرگانی داخلی و بین المللی برای مدت ۳ سال توسط هیات مدیره مرکز داوری اتاق ایران انتخاب خواهد شد. دبیرکل بر اساس مصوبات هیات مدیره قررات اساسنامه مرکز داوری اتاق ایران آیین نامههای نحوه ارائه خدمات مرکز داوری اتاق ایران من جمله آیین نامه حاضر، درباره تشکیلات داخلی مرکز داوری انجام وظیفه خواهد نمود.
تبصره : انتخاب مجدد دبیرکل بلامانع است و تا انتخاب دبیرکل جدید دبیرکل پیشین به کار خود ادامه خواهد داد.
ماده ۱۴ : مرکز داوری دارای دبیرخانهای است که زیر نظر دبیرکل انجام وظیفه میکند و به تعداد کافی معاون، کارشناس، مشاور و کارکنان اداری خواهد داشت.
ماده ۱۵ : دبیرکل میتواند معاونین خود را از میان حقوقدانان ایرانی با تجربه و آشنا به مسائل بازرگانی انتخاب و منصوب کند که زیر نظر او انجام وظیفه میکنند.
ماده ۱۶ : دبیرکل نماینده قانونی مرکز داوری میباشد و اداره کلی امور مرکز داوری و نظارت بر حسن جریان داوریهایی که به مرکز ارجاع شده است بر عهده او است.
ماده ۱۷ : دبیرخانه موظف است کلیه تسهیلات و خدمات اداری و دفتری لازم را برای انجام صحیح داوری مطابق قانون و نیز آیین نامههای داخلی مرکز در اختیار داوران، کارشناسان، اصحاب دعوا، وکلا و نمایندگان ایشان قرار دهد. دریافت و مبادله و ابلاغ دادخواست داوری، دفاعیه و تبادل لوایح و نیز ابلاغ رای داوری و کلی مکاتبات داوران با اصحاب دعوا و کارشناسان که در جریان رسیدگی داوری انجام میشود بر عهده دبیرخانه است.
ماده ۱۸ : علاوه بر اختیارات و وظایفی که در قانون اساسنامه ز داوری و آیین نامههای داخلی مرکز برای دبیرکل پیش بینی شده است اختیارات و وظایف و صلاحیتهای دبیر کل از جمله مشتمل بر امور زیر میباشد:
۱-سرپرستی و نظارت بر دبیرخانه مرکز داوری
۲-نظارت بر حسن جریان رسیدگی به دعاوی و سایر مواردی که به مرکز داوری ارجاع میشود
۳-تعیین و انتخاب داور یادآوران در مواردی که طبق مقررات و آیین نامههای داخلی مرکز داوری بر عهده مرکز داوری است.
۴-تعیین هزینه داوری و هزینه سایر خدماتی که مرکز داوری ارائه میکند مطابق آیین نامه هزینه داوری و مرکز داوری.
۵-دریافت به موقع هزینه داوری و حق الزحمه داوران و کارشناسان از متداعیین با رعایت آیین نامه هزینه داوری.
۶-نظارت بر ابلاغ مکاتبات و اوراق و مدارک و لوایح طرفین یا رای داوری.
۷-فراهم کردن محل و سایر تسهیلات دفتری برای تشکیل جلسات استماع و رسیدگی داوران و کارشناسان.
۸-انجام سایر اموری که با رعایت مقررات اساسنامه مرکز داوری و آیین نامههای داخلی آن توسط اتاق بازرگانی یا هیات مدیره به دبیرخانه مرکز داوری ارجاع میشود.
۹-امضا مکاتبات و ارتباطات الکترونیکی در حدود اختیارات مرکز.
۱۰-ثبت قراردادهای متضمن شرط داوری مرکز داوری.
۱۱-تامین موجبات گسترش خدمات مرکز داوری و ارتقاء جایگاه آن از طریق ارتباط مستقیم با اتاقهای بازرگانی سراسر کشور، تشکلها انجمنهای بازرگانی، صنفی، شرکتها و موسسات و واحدهای بازرگانی، صنعتی و تولیدی، معدنی و خدماتی، سرمایهگذاران داخلی و خارجی و بانکها و برگزاری سمینار و کارگاههای آموزشی و انتشار جزوات و مجلات و کتب تخصصی و کاربردی، و نیز تماس و همکاری و مشارکت با دانشگاهها و موسسات آموزشی داخلی و خارجی و انجمنها و موسسات داوری داخلی و خارجی.
۱۲-تهیه و پیشنهاد بودجه سالانه مرکز به هیات مدیره.
۱۳-ارائه خدمات حل و فصل اختلافات از طرقی مانند میانجیگری، کارشناسی، سازش و سایر (روشهای جایگزین حل و فصل اختلافات.)
۱۴-تمدید مهلت داوری بر اساس قواعد داوری مرکز.
۱۵-تعیین نحوه نگهداری یا امحا مدارک، مراسلات یا مکاتبات طرفین یا داوران در پروندهها، مطابق ضوابطی که هیات مدیره تدوین خواهد کرد.
۱۶-هماهنگی و همکاریهای لازم با قوه قضاییه جهت تشویق نهاد داوری و حسن انجام داوریها و نیز در مرحله اجرای رای داوری.
۱۷-اجرای تصمیمات هیات مدیره و نیز دیوان داوری مرکز.
۱۸-انجام کلی امور دیگری که به موجب قانون یا آیین نامههای داخلی مرکز داوری به عهده اوست یا هیات مدیره وفق مقررات به دبیرکل ارجاع میکند.
تبصره : دبیرکل مجاز است در غیاب خود بخشی از اختیارات خود را به یکی از معاونین خود تفویض کند.
فصل چهارم : داوران
ماده ۱۹ : در اجرای ماده ۸ قانون اساسنامه مرکز داوری فهرستی از افراد داخلی و خارجی که صلاحیت داوری را دارند از میان حقوقدانان بازرگانان و سایر اشخاص بصیر و خوشنام و با تجربه که از مقررات و عرف بازرگانی داخلی و خارجی به حد کافی اطلاع دارند بنا به پیشنهاد دبیرکل و تایید هیات مدیره مشخص خواهد شد.
تبصره ۱ : دبیرکل موظف است مراقبت کند که فهرست داوران مشتمل بر کسانی باشد که دارای تخصص علمی و عملی کافی در رشتههای مختلف تجاری و حقوقی باشد.
تبصره ۲ : دبیرکل هر زمان میتواند تجدید نظر در فهرست داوران و کارشناسان معتمد مرکز را به هیات مدیره پیشنهاد نماید.
تبصره ۳ : دبیرکل موظف است دستورالعمل شرایط عضویت در فهرست داوران را تهیه نماید و بر اساس آن اشخاص واجد شرایط را جهت تایید به هیات مدیره پیشنهاد دهد.
ماده ۲۰ : اعضای هیات مدیره و دبیرکل و معاونین دبیرکل مرکز داوری در مدت تصدی و تا یک سال پس از پایان مدت تصدی نمیتوانند در داوریهایی که به مرکز ارجاع میشود توسط مرکز داوری به عنوان داور یا کارشناس انتخاب شوند.
ماده ۲۱ : در صورتی که اعضای هیات مدیره یا دبیرکل یا معاونین دبیرکل مرکز داوری توسط اصحاب دعوا در دعاوی مطروحه در مرکز داوری به عنوان داور، وکیل، نماینده، مشاور یا کارشناس منصوب یا انتخاب شده باشند،مکلفن مراتب را فوراً به دبیرخانه کتباً اعلام کنند و از مداخله در موضوع خودداری نمایند.
فصل پنجم : دیوان داوری
ماده ۲۲ : به منظور حسن انجام خدمات مرکز داوری و نیز به منظور اطمینان بیشتر از رعایت صحیح قانون منجمله مقررات اساسنامه مرکز داوری و نیز آیین نامههای داخلی مرکز داوری هیاتی مرکب از ۲۱ نفر از اشخاص ذیصلاح و مجرب داخلی و خارجی در مرکز داوری تشکیل خواهد شد که دیوان داوری مرکز داوری اتاق ایران نامیده میشود.
تبصره ۱ : انتخاب داوران معتمد مرکز برای عضویت در دیوان داوری مرکز بلامانع است.
تبصره ۲ : ترکیب دیوان داوری مرکز به نحوی خواهد بود که مشتمل بر حقوقدانان ذی صلاح من جمله اساتید دانشگاه یک نفر از قضات دادگستری مطلع در امور داوری و تجاری با پیشنهاد رئیس قوه قضاییه و یک نفر از وکلای دادگستری مطلع در امور داوری و تجاری با پیشنهاد رئیس کانون وکلای مرکز باشد.
ماده ۲۳ : تعداد اعضای دیوان داوری مرکز ۲۱ نفر خواهد بود که به پیشنهاد دبیرکل و تایید هیات مدیره مرکز داوری برای مدت ۳ سال انتخاب و تعیین میگردند. جلسات کاری دیوان داوری به درخواست و دعوت دبیرکل تشکیل میشود و با حضور حداقل ۹ عضو رسمیت مییابد و تصمیمات آن که با اکثریت نسبی آراء حاضرین اتخاذ شود معتبر است.در صورت فوت یا استعفا یا برکناری اعضای دیوان جانشین وی به ترتیب فوق تعیین خواهد شد.
تبصره : دیوان داوری مرکز در نخستین جلسه یک نفر رئیس و دو نائب رئیس از بین اعضا را به مدت ۳ سال انتخاب میکند و تجدید انتخاب ایشان بلامان است.
ماده ۲۴ : هر یک از اعضای دیوان داوری که توسط اصحاب دعوا در دعاوی مطروحه در مرکز داوری به عنوان داور یا وکیل یا مشاور یا کارشناس انتخاب شده باشند حق اظهار نظر یا حضور در جلسات دیوان که به پرونده ذیربط رسیدگی میکند نخواهند داشت.
ماده ۲۵ : پیشنویس آرای داوری برای بررسی باید به دیوان داوری مرکز ارجاع شود و دیوان داوری مطابق قواعد داوری مرکز داوری نظرات خود را درباره جنبههای ماهوی و شکلی پیشنویس رای اعلام میکند. دبیرکل موظف است نظرات دیوان داوری را به داور اطلاع دهد و داور مخیر است نظرات دیوان داوری درباره مسائل ماهوی را بپذیرد یا رد کند لکن موظف است نظرات دیوان داوری را در خصوص مسائل شکلی رعایت نماید.
ماده ۲۶ : برای تصحیح و تسریع رسیدگی و تصمیم گیری در دیوان داوری بررسی پیشنویس آرای داوری و رسیدگی به موضوعاتی که در حیطه وظایف دیوان داوری میباشد توسط دبیرکل به یک نفر یا کمیته متشکل از حداکثر ۵ نفر از اعضای دیوان داوری مرکز ارجاع میشود،مگر آنکه به دلیل کیفیت و پیچیدگی موضوع به تشخیص دبیرکل ارجاع قضیه به جلسه عمومی دیوان داوری ضرورت داشته باشد. جلسات کمیتههای دیوان داوری حسب مورد با حضور اکثریت اعضای هر کمیته رسمیت مییابد و تصمیمات این کمیتهها با اکثریت نسبی آرا حاضرین اتخاذ خواهد شد.
ماده ۲۷ : به منظور هماهنگی و ارتقاء خدمات مرکز داوری و نیز بحث و بررسی تحولات امر داوری و سایر روشهای حل و فصل اختلافات در سطح داخلی و بینالمللی همه ساله اجلاس عمومی دیوان داوری مرکز داوری تشکیل میشود.
تبصره ۱ : دعوت اجلاس عمومی دیوان داوری و تهیه دستور جلسه آن بر عهده دبیرکل است. دبیرکل میتواند از اساتید دانشگاه و قضات و وکلای دادگستری و دانشجویان و مدیران و دستاندرکاران بازرگانی و صنعتی، معدنی و خدماتی به عنوان مهمان برای شرکت در اجلاس عمومی سالانه دیوان داوری مرکز دعوت کند.
تبصره ۲ : ریاست اجلاس عمومی دیوان داوری با رئیس دیوان است که طبق تبصره ماده ۲۳ انتخاب شده است.
اصلاحات این آیین نامه بنا به پیشنهاد هیات مدیره مرکز داوری اتاق ایران و در اجرای ماده ۶ (الف) قانون تاسیس مرکز داوری در جلسه مورخ ۲۹/۰۸/۱۴۰۱ هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران به تصویب رسید.