رای شعبه دیوان عالی کشور :
شعبه ۴ دادگاه عمومی حقوقی شهرستان سیرجان استان کرمان به موجب دادنامه شماره ۳۵۴۷ - 01/12/1400 چنین اظهار نظر نموده است: در خصوص دادخواست شرکت سنگ آهن گ. با وکالت آقای پ. ر. فرزند م. و خانم ف. ف. فرزند م. به طرفیت شرکت پ. با وکالت خانم ا.ص. فرزند ب. به خواسته ابطال رای داور به شماره ۱۱۳۷مورخ ۱۴۰۰/۰۵/۲۶ مابین شرکت پ. و شرکت سنگ آهن گ.، دادگاه با عنایت به دادخواست تقدیمی، پیوست و اظهارت وکلای طرفین پرونده، با عنایت به اینکه حسب ماده ۴۹۰ از قانون آیین دادرسی مدنی مرجع صالح برای رسیدگی به دعوای بطلان رای داور، دادگاهی است که دعوا را ارجاع به داوری نموده یا دادگاهی است که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوا را دارد که در ما نحن فیه دادگاه ارجاع کننده دعوا به داوری منتفی اما اصل دعوا عبارت است از مطالبه وجوهی که خواهان اصل دعوا (شرکت پترو نیرو پ.) به استناد قرارداد منعقده فیمابین، تقاضای رای داور را نموده است که با توجه به این که اولا خوانده اصل دعوا (سنگ اهن گ.) در قرارداد فیمابین، دارای اقامتگاه انتخابی خود می باشد. ثانیا پرداخت وجوه ناشی از قرارداد، تعهدی است که با توجه به اصل صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده، باید در محل اقامت خوانده که انتخابی است، اقامه شود. ثالثا دعاوی ناشی از تعهدات شرکت در محلی که تعهد در آنجا واقع شده یا جایی که باید پول پرداخت شود اقامه می گردد که در مورد تعهد در تهران واقع شده و پرداخت وجوه نیز از حیث صلاحیت محاکم، در حکم منقول و در نتیجه در صلاحیت محل اقامت خوانده می باشد. بنا به مراتب، دادگاه صالح برای رسیدگی به اصل دعوا، دادگاه های تهران بوده، لذا این دادگاه خود را صالح به رسیدگی ندانسته مستندا به مواد ۲۰ و ۱۰۱۰ قانون مدنی و مواد ۱۱٫۲۳٫۲۶ و ۲۷ از قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم صلاحیت به اعتبار و شایستگی محاکم عمومی و حقوقی تهران صادر و اعلام می نماید. رای صادره قطعی است.
متعاقبا شعبه ۱۴۲ دادگاه عمومی حقوقی مجتمع قضایی تخصصی رسیدگی به دعاوی تجاری به موجب دادنامه شماره ۵۷۸۴ – ۱۴۰۱/۲/۳۱ چنین اظهار نظر نموده است: آقای پ. ر. و خانم ف. ف. به وکالت از شرکت سنگ آهن گ. دعوایی علیه شرکت پترو نیرو پ. با وکالت خانم ا.ص. به خواسته ابطال رای داوری ( به شماره ۱۱۳۷-۱۴۰۰/۰۵/۲۶ ) مطرح کرد. شعبه ۴ دادگاه عمومی حقوقی سیرجان با این استدلال که در دعوای داوری محل اقامت خوانده شرکت سنگ آهن گ. ( با توجه به آدرس قراردادی) و محل انعقاد قرارداد و اجرای تعهد تهران بوده قرار عدم صلاحیت خود به صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی تهران صادر کرده است. این شعبه چنین استدلال می کند و نظر می دهد: شعبه ۴ دادگاه عمومی حقوقی سیرجان درست می گوید که برابر ماده ۴۹۰ قانون آیین دادرس مدنی باید به دعوای داوری توجه کرد یعنی دعوای شرکت پ. علیه شرکت سنگ آهن گ. اما این شعبه استدلال نفی صلاحیت توسط آن شعبه را نمی پذیرد. زیرا: یک: برابر مفاد مواد 11، 13و ۲۳ قانون آیین دادرسی مدنی برای رسیدگی به این دعوا دادگاه محل اقامت خوانده (دعوای داوری) صلاحیت دارد. دو: می دانیم که برای تشخیص محل اقامت اشخاص به آدرس ایشان در سامانه ثنا توجه می شود. در این جا آدرس خوانده داوری (شرکت سنگ آهن گ.) در سامانه ثنا در ... قرار دارد. سه: آنچه در ابتدای قرارداد میان طرفین آمده اقامتگاه به معنای آنچه در ماده ۱۰۱۰ قانون مدنی آمده نیست. برای اجرای ماده ۱۰۱۰ باید یکی از دو شرط وجود داشته باشد: طرفین جایی غیر از اقامتگاه حقیقی خود را برای اجرای تعهدات تعیین کرده باشند یا این که برای ابلاغ اوراق دعوا و اخطار، محلی غیر از اقامتگاه حقیقی خود مشخص کنند. در قرارداد میان طرفین هیچ اشاره ای به این دو موضوع نشده است. آنچه در ابتدای قرارداد طرفین آمده آدرس ایشان است، نه اقامتگاه موضوع ماده ۱۰۱۰ قانون مدنی. چهار: برابر تصمیم نهایی شماره ۱۴۰۰۲۱۳۹۰۰۰۲۸۲۲۷۳ - ۱۴۰۰/۶/۲ شعبه ۴ دادگاه عمومی حقوقی سیرجان ابلاغ رای داوری توسط همان شعبه انجام شده است. چون برابر ماده ۴۸۵ قانون آیین دادرسی مدنی ابلاغ رای داور توسط دادگاه صلاحیت دار انجام می شود و چون شعبه ۴ دادگاه عمومی حقوقی سیرجان رای داوری را ابلاغ کرد پس، پیش از این خود را دادگاه صلاحیت دار دانسته است و اکنون برابر قاعده استاپل ( منع رفتار/گفتار متعارض) نمی توان از خود نفی صلاحیت کند. بنابه مراتب بالا این شعبه نفی صلاحیت از دادگاه عمومی حقوقی سیرجان را نمی پذیرد و مستند به مواد قانونی پیش گفته و ماده ۲۷ قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم صلاحیت به صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی سیرجان صادر می کند و تصمیم به فرستادن پرونده نزد دیوان عالی کشور برای حل اختلاف می گیرد. این قرار قابل اعتراض نیست.
با وصول پرونده به دیوان عالی کشور و ارجاع به این شعبه، هیات قضایی شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرایت گزارش اقای ط. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده، مشاوره نموده و چنین رای صادر می نماید:
با توجه به مراتب مذکور، نظر به استدلال مندرج در قرارهای صادره، استدلال شعبه ۱۴۲ دادگاه عمومی حقوقی مجتمع قضایی تخصصی رسیدگی به دعاوی تجاری صحیح و منطبق با موازین قانونی می باشد. توجها به ماده ۲۸ و تبصره ذیل ماده ۲۷ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی، ضمن تایید استدلال مذکور، با اعلام صلاحیت شعبه ۴ دادگاه عمومی حقوقی شهرستان سیرجان استان کرمان حل اختلاف می گردد.
شعبه دوازدهم دیوان عالی کشور
شماره دادنامه قطعی : نامعلوم
تاریخ دادنامه قطعی : 1401/04/15