ماده1- مقررات مقدماتی و تعاریف
1-كليه اشخاصی كه اهليت اقامه ی دعوا دارند می توانند اختلافات خود را به ميانجيگری مطابق این قواعد ارجاع كنند.
2-ميانجيگری یكي از روشهای حل و فصل اختلافات است كه به موجب آن شخص ثالث بی طرف (ميانجی)، طرفين را در حل اختلافاتشان یاری و مساعدت كرده و پيشنهاداتی در مورد حل و فصل اختلاف ارائه می كند.
3-ميانجيگری مشتمل بر تكنيکها و روشهای گوناگون است كه با توافق طرفين و ميانجی انتخاب مي شود و در صورت عدم توافق بين طرفين، ميانجی روش مناسب را انتخاب و اجرا مي كند.
4-در صورت تراضی طرفين اختلاف بر ارجاع موضوع به ميانجيگری مركز داوری اتاق بازرگانی (مركز)، رسيدگی مطابق این قواعد صورت می گيرد. صرف ارجاع موضوع اختلاف به ميانجيگری مركز، به منزله ی قبول این قواعد توسط طرفين اختلاف و ميانجی منتخب است.
5-منظور از «ميانجی» یک نفر ميانجی یا هيئت ميانجی ها است.
6-مراجعه به مركز داوری جهت استفاده از خدمات آن برای حل و فصل اختلافات از طریق ميانجيگری، مستلزم پرداخت هزینه های مربوطه مطابق با ماده 6 این قواعد می باشد.
7-اصطلاح «جریان رسيدگی» یا «جریان ميانجيگری» در این قواعد، شامل جریانی است كه با شروع ميانجيگری آغاز و با خاتمه ی آن مطابق این قواعد پایان می پذیرد.
8-در صورت نياز، طرفين می توانند در خصوص قواعد حقوقی حاكم بر جریان ميانجيگری توافق كنند و ميانجی مكلف است قواعد حقوقی یا قانون منتخب طرفين را اعمال كند. در صورتی كه طرفين قانون حاكم را انتخاب نكرده باشند و در صورتيكه لازم باشد ميانجی طبق قواعد حل تعارضی كه خود مناسب تشخيص دهد، قانون مناسب را تعيين و مطابق آن ميانجيگری خواهد كرد و در هرحال، عرف تجاری ذیربط و مفاد قرارداد ذیربط را ملحوظ خواهد نمود.
9-طرفين اختلاف می توانند بر تغيير و یا اصلاح بخشی از مفاد این قواعد توافق نمایند. لكن پس از نصب یا تایيد ميانجی، هرگونه توافق بر تغيير یا اصلاح این قواعد، مشروط به موافقت ميانجی خواهد بود. مركز می تواند در صورت تشخيص مغایرت این تغييرات با روح قواعد یا رویه مركز، از شروع یا ادامه ی فرآیند خودداری نماید.
ماده 2-شروع میانجیگری در صورت وجود موافقتنامه قبلی برای ارجاع اختلاف به میانجیگری
1-در صورت وجود موافقتنامه قبلی بين طرفين مبني بر ارجاع اختلافات خود به ميانجيگری، متقاضی ميانجيگری می تواند درخواست كتبی خود را (درخواست) مطابق قواعد تكميل و به دبيرخانه ی مركز ارائه نماید. این درخواست باید مشتمل بر موارد زیر باشد:
الف: اسامی و نشانی طرفين، شماره تماس، نمابر، ایميل و هرگونه جزئيات مربوط به امكان برقراری تماس با طرفين اختلاف و نمایندگان آنها و نيز مشخصات و نشانی اشخاصی كه طرفين قصد دارند از آنان برای حضور در ميانجيگری دعوت بعمل آوردند.
ب: توضيح درباره موضوع اختلاف و در صورت امكان، تعيين خواسته و مبلغ آن، مگر آنكه خواسته غيرمالی باشد.
پ: تصویر قرارداد اصلی و موافقنامه ای كه به موجب آن ميانجيگری درخواست شده است.
ت: ذكر هرگونه توافقی در خصوص تكنيکها و شيوه های حل اختلاف با ميانجيگری و یا در نبود چنين توافقی، پيشنهاد تكنيک یا شيوه ی ميانجيگری.
ث: پيشنهاد و معرفی ميانجی و تعداد آنها (در صورت تعدد) و در نبود آن، ذكر هرگونه توافق طرفين در مورد ویژگيهای ميانجی كه باید توسط مركز انتخاب شود.
ج: ذكر هرگونه توافق در خصوص مدت، زبان و در صورت لزوم محل انجام ميانجيگری و در نبود چنين توافقي، هرگونه پيشنهادی در باره این موارد.
2-طرف/طرفين اختلاف موظفند هنگام ثبت درخواست، هزینه های ثبت درخواست را مطابق با آیيننامه هزینه های ميانجيگری پيوست قواعد بپردازند در غير اینصورت، اثری بر درخواست ميانجيگری مترتب نخواهد بود.
3-كليه ی اوراق و مكاتبات توسط دبيرخانه ی مركز ابلاغ و پيگيری می شود، مگر اینكه طرفين طریق دیگری برای ابلاغ اوراق تعيين كرده باشند. به هرحال طرفين و ميانجی مكلف اند هرگونه مكاتبه با یكدیگر را از طریق مركز انجام دهند.
4-در صورت توافق قبلی طرفين بر ارجاع اختلاف به ميانجيگری، تاریخ دریافت درخواست همراه با هزینه های ثبت آن توسط مركز، تاریخ شروع ميانجيگری محسوب می شود.
ماده 3- شروع میانجیگری در صورت عدم توافق قبلی بر ارجاع اختلاف به میانجیگری
1-در صورت نبود توافق قبلي بين طرفين مبني بر ارجاع اختلافات خود به ميانجيگری طبق این قواعد، متقاضي ميانجيگری مي تواند درخواست كتبي خود را به مركز ارائه دهد. درخواست باید شامل اطلاعات مذكور در بندهای الف، ب، ت، ث و ج ماده 2 (1) بالا باشد. مركز به محض دریافت درخواست مذكور، طرفهای دعوا را از وجود چنين پيشنهادی آگاه مي نماید و مدت معقولي را برای اظهار نظر آنها در قبول یا رد پيشنهاد متقاضي تعيين مي كند. در صورتيكه طرف مقابل با پيشنهاد متقاضي مبني بر ميانجيگری توسط مركز موافقت كند، ميانجيگری مطابق قواعد انجام خواهد شد.
2-در صورت حصول توافق طرفين بر ارجاع حل و فصل اختلافات خود به قواعد، ميانجيگری از تاریخي آغاز مي شود كه مركز تائيدیه ی كتبي دال بر حصول این توافق را برای طرفين ارسال كند و هزینه ثبت را دریافت كند.
3-در صورتي كه طرفين ظرف مدت 10 روز از تاریخ وصول درخواست ميانجيگری و یا ظرف مدتي كه توسط مركز تعيين شده است، در خصوص ارجاع اختلافات خود به قواعد به توافق نرسند و یا در صورتي كه طرف مقابل پاسخي به دبيرخانه مركز ندهد، پيشنهاد ميانجيگری متقاضي منتفي مي شود و دبيرخانه مركز این موضوع را به صورت كتبي به اطلاع طرفين مي رساند.
ماده 4-مكان و زبان میانجیگری
1-در صورتي كه در خصوص محل انجام ميانجيگری توافقي بين طرفين وجود نداشته باشد، مركز محل ميانجيگری را تعيين مي نماید. پس از نصب و یا تایيد ميانجي، این وظيفه به وی محول خواهد شد كه با مشورت با مركز تصميم گيری نماید.
2-در صورتيكه درخصوص زبان ميانجيگری توافقي بين طرفين وجود نداشته باشد، مركز زبان مورد استفاده در ميانجيگری را تعيين مي نماید. پس از نصب یا تایيد ميانجي، این وظيفه به وی محول خواهد شد كه با مشورت با مركز تصميم گيری نماید.
ماده 5-نصب میانجی
1-طرفين مي توانند مشتركا یک نفر ميانجي یا هيئت سه نفره ميانجي انتخاب و جهت تایيد، وی را به مركز معرفي كنند.
2-در صورت تعدد ميانجي، هر یک از طرفين مي تواند یک نفر را انتخاب و معرفي كند و رئيس هيئت ميانجيگری توسط طرفين یا با موافقت ایشان، توسط دو نفر ميانجي تعيين خواهد شد. مركز ميانجي طرف ممتنع یا ميانجي مشترک یا رئيس هيئت ميانجيگری معرفي شده توسط طرفين را پس از بررسي های لازم، حسب مورد تایيد و یا نصب مي كند.
3-در صورتيكه هر یک از طرفين از معرفي ميانجي امتناع ورزد، نيز در صورتيكه طرفين ظرف مدتي كه مركز تعيين مي كند در خصوص انتخاب ميانجي مشترک یا رئيس هيئت ميانجيگری به توافق نرسند، مركز ميانجي یا رئيس هيئت ميانجيگری را منصوب خواهد كرد.
4-ميانجي منتخب یا منصوب موظف است پيش از شروع به كار، اعلاميه ای مبني بر قبول ميانجيگری، در دسترس بودن، بيطرفي و استقلال خود را امضا و به دبيرخانه مركز تسليم كند. همچنين ميانجي موظف است در ابتدای نصب یا در جریان رسيدگي، مركز و طرفين را از هرگونه اوضاع و احوال یا شرایطي كه ممكن است استقلال و بيطرفي وی را در نزد طرفين با تردید معقول مواجه كند، كتبا آگاه نماید. مركز اطلاعات مذكور را در اختيار طرفين قرار داده و مهلتي نيز جهت اظهارنظر آنها در این خصوص تعيين مي كند.
5-در صورتي كه هریک از طرفين ایراد موجهي به استقلال یا بيطرفي یا سایر خصوصيات ميانجي داشته باشد، مي تواند ظرف مدت 10 روز دلایل اعتراض خود را كتبا به اطلاع مركز و سایر اطراف اختلاف و ميانجي برساند. مركز پس از بررسي دلایل اعتراض، در خصوص موضوع اعلام نظر مي كند و نظر مركز قطعي است.
6-در مواردی كه نصب ميانجي بر عهده مركز است، در صورت ضرورت مركز مي تواند بيش از یک ميانجي برای طرفين منصوب كند.
7-مركز هنگام نصب ميانجي یا رئيس هيئت ميانجيگری باید خصوصيات مورد توافق طرفين و همچنين خصوصيات و ویژگي های ميانجي از قبيل مليت، مهارت های زباني، خصوصيات حرفه ای، تجربه، امكان دسترسي و توانایي اداره ميانجيگری مطابق این قواعد را در نظر بگيرد.
ماده 6 -هزینه و حق الزحمه
1-مراجعه به مركز داوری و استفاده از خدمات ميانجيگری آن، موكول به پرداخت هزینه ميانجيگری (به شرح آیين نامه هزینه های ميانجيگری) مي باشد.
2-پس از وصول درخواست ميانجيگری، دبيرخانه مركز با توجه به مبلغ و نوع خواسته، پيش پرداخت هزینه های ميانجيگری را طبق آیين نامه هزینه های ميانجيگری تعيين و به طرفين ابلاغ مي كند. متقاضي ميانجيگری موظف است ظرف مهلت 10 روز از تاریخ ابلاغ، مبلغي را كه مركز تعيين مي كند (پيش پرداخت هزینه ها) بپردازد. این مبلغ بابت سهم متقاضي از هزینه های قطعي ميانجيگری كه مركز در پایان رسيدگي تعيين و به طرفين ابلاغ خواهد كرد، منظور و كسر خواهد شد.
3-به درخواست ميانجيگری كه هزینهزهای آن پرداخت نشده باشد، ترتيب اثرداده نخواهد شد.
4-مركز مي تواند هزینه های ميانجيگری را با توجه به تغيير مبلغ و نوع خواسته در طول ميانجيگری تعدیل كند. این تعدیل ممكن است متضمن افزایش یا كاهش هزینه های ميانجيگری باشد.
5-در مواردی كه علاوه بر ادعای اصلي، ادعای متقابل هم طرح شده باشد، هزینه های ميانجيگری بابت هر یک از دعاوی اصلي و متقابل جداگانه تعيين خواهد شد. در اینصورت هر طرف باید هزینه های مربوط به ادعای خود را به دبيرخانه مركز بپردازد.
6-در صورتي كه طرفين بر توقف ميانجيگری توافق كنند، هزینه ميانجيگری تا 70% هزینه های قطعي ميانجيگری خواهد بود و مازاد آن در صورتي كه پرداخت شده باشد، مسترد خواهد شد. معذلک دبيركل مركز مي تواند متناسب با مرحله ای كه ميانجيگری با توافق طرفين متوقف شده و نيز ميزان خدمات مركز و نيز حجم كاری كه ميانجي انجام داده، مبلغ مذكور را كاهش یا افزایش دهد.
7-پيش از اظهار نظر ميانجي، مركز هزینه های قطعي ميانجيگری را با لحاظ حجم امور محقق شده و مرحله رسيدگي تعيين نموده و به طرفين اطلاع مي دهد تا تسویه كنند. در هرحال، امضای نظریه ميانجي و ابلاغ آن به طرفين، موكول به پرداخت و تسویه هزینه ها است.
8-دبير كل مي تواند هزینه های ميانجيگری را مطابق آنچه در ماده 2 آیين نامه هزینه های ميانجيگری مقرر شده تخفيف دهد.
9-پرداخت هزینه های ميانجيگری بالمناصفه بر عهده ی طرفين است، مگر در صورتي كه طرفين كتبا طور دیگری توافق كرده باشند. در صورتي كه یكي از طرفين از پرداخت سهم هزینه های خود امتناع كند، طرف دیگر مي تواند جهت جلوگيری از توقف جریان ميانجيگری سهم طرف مقابل را پرداخت نماید و درغير اینصورت ميانجيگری تا زمان پرداخت هزینه ها متوقف مي شود.
10-در مورد سایر هزینه ها و مخارج ميانجيگری از قبيل هزینه های وكيل، مشاور، كارشناس و هزینه سفر و غيره، هریک از طرفين مسئول پرداخت هزینه ها و مخارج خود است.
ماده 7-اداره ی جریان میانجیگری
1-ميانجي و طرفين اختلاف مي توانند در موارد لزوم، در خصوص نحوه انجام، تكنيک یا شيوه مقتضي برای حل و فصل اختلافات از طریق ميانجيگری حداكثر ظرف 10 روز از تاریخ شروع ميانجيگری توافق نموده، مركز و ميانجي را از این موضوع مطلع نماید.
2-در صورتيكه در مورد تكنيکها و شيوه ميانجيگری بين طرفين توافقي حاصل نشود، ميانجي شيوه رسيدگي مناسب را به موجب اطلاعيه كتبي تعيين و به اطلاع طرفين و مركز مي رساند.
3-ميانجي در حدود خواسته ی طرفين رسيدگي كرده و موظف است بر اساس اظهارات و مستندات و نيز طبع موضوع اختلاف و عرف مورد عمل، اتخاذ تصميم كند و ظرف مدت مقرر نظرات و پيشنهادات خود را برای حل و فصل موضوع اختلاف كتبا به طرفين و مركز اعلام نماید. نظرات و پيشنهادات ميانجي الزام آور نيست، مگر طرفين طور دیگری تراضي نمایند.
4-در صورتي كه در زمان تكميل و ارائه ی درخواست ميانجيگری مطابق قواعد، امكان معرفي اشخاص مطلع یا كارشناس مورد نظر طرفين جهت شركت در جلسه ی ميانجيگری وجود نداشته باشد، طرفين مي توانند تا قبل از اولين جلسه ی ميانجيگری تعداد و مشخصات این قبيل اشخاص را تعيين و به ميانجي و طرف مقابل اعلام نمایند.
5-طرفين با توافق بر ارجاع اختلافات خود به این قواعد موافقت مي كنند كه تا زمان وصول اطلاعيه ی موضوع ماده 7 (3) بالا از سوی ميانجي و یا ختم زود هنگام ميانجيگری مطابق موارد مذكور در ماده 1 (8) در جلسات ميانجيگری بصورت فعال شركت نموده و با حسن نيت همكاری كنند.
6-در طول جریان ميانجيگری، طرفين موظفند كه با حسن نيت رفتار و عمل كنند و درخواستها و دستورات ميانجي را انجام دهند.
7-هریک از طرفين مي توانند جهت شركت در جلسات ميانجيگری نماینده ای تعيين و به مركز معرفي نمایند. در اینصورت حدود اختيارات نماینده و اختيار وی در صلح و سازش (در صورتي كه وجود داشته باشد) باید كتبا تعيين شود.
ماده 8 - خاتمه میانجیگری
پس از شروع ميانجيگری مطابق قواعد، مركز با احراز یكي از شرایط زیر، خاتمه فرآیند ميانجيگری را به طرفين اعلام خواهد كرد:
الف) توافق طرفين بر ختم ميانجيگری، به هردليل.
ب) ميانجي كتبا به طرفين و مركز اعلام كند كه اختلاف از طریق ميانجيگری قابل حل و فصل نيست.
پ) ميانجي، كتبا خاتمه فرآیند ميانجيگری را به طرفين و مركز ابلاغ كند.
ت) اعلام كتبي ميانجي به مركز مبني بر اینكه، طرفين موافقتنامه ای مبني بر حل و فصل اختلافات خود را امضا كرده اند.
ث) یكي از طرفين كتبا انصراف خود را از ادامه ی ميانجيگری اعلام كند.
ج) اعلام مركز مبني بر انقضای مهلت تعيين شده جهت حل اختلاف از طریق ميانجي و عدم تمدید آن.
چ) عدم پرداخت هزینه های ميانجيگری ظرف مهلتي كه مركز برای پرداخت تعيين كرده است.
ماده 9 – محرمانگی
1-ميانجيگری محرمانه است و تنها ميانجي، طرفين، نمایندگان طرفين و نماینده ی مركز حق حضور در جلسات ميانجيگری را خواهند داشت، مگر اینكه طرفين بر خلاف آن تراضي كنند و یا به موجب قانون حاكم، طور دیگری مقرر شده باشد.
الف) ميانجيگری و محتوای آن محرمانه است. در صورت لزوم صرف اعلام زمان وقوع ميانجيگری اعم از گذشته، حال و آینده محرمانه محسوب نمي شود.
ب) حصول توافق مبني بر حل و فصل اختلافات بين طرفين یا محتوا و شروط توافق حاصله، محرمانه است و اعلام و افشای آن مجاز نيست مگر اینكه افشاكننده حق افشای آن را داشته و نيز تا جایي كه طبق قانون حاكم لازم باشد یا اعلام و افشای آن به منظور اجرا و انجام نتيجه ی حاصل از ميانجيگری، ضروری باشد.
2-هيچ كدام از طرفين حق ندارند اسناد و مدارک زیر را در محاكم قضایي، داوری و مراجع مشابه ارائه و به آنها استناد كنند، مگر اینكه به موجب قانون حاكم مكلف به ارائه باشند یا برای اجرای نتيجه ميانجيگری لازم باشد یا طرفين بر خلاف آن تراضي كرده باشند و نيز مگر اینكه طرفي كه قصد ارائه و استناد به آنها را دارد، این مستندات را به طورمستقل بدست آورده باشد:
الف) درخواست ميانجيگری یا پاسخ به آن، مدارک، اسناد و مكاتبات طرفين و یا نظرات و پيشنهادات و صورتجلسات كه در جریان ميانجيگری و یا درباره ميانجيگری ارائه شده است.
ب) اظهارات و مدافعات طرفين یا شهود یا نظر كارشناس در جریان ميانجيگری.
پ) هرگونه تمایل طرفين به قبول پيشنهاد حل و فصل اختلاف درجریان ميانجيگری.
ماده 10- مقررات عمومی
1-ميانجي یا شهود یا كارشناس نمي تواند در هيچ یک از مراجع قضایي، داوری و یا مراجع مشابهي كه اختلاف موضوع ميانجيگری یا سایر دعاوی مرتبط با اختلاف موضوع ميانجيگری نزد آنها مطرح شده، شركت و دخالت كند و یا به عنوان قاضي، مشاور، شاهد، داور، كارشناس و نماینده ی یكي از طرفين در رسيدگي های مرتبط به اختلاف موضوع ميانجيگری حاضر شود یا اظهار نظر كند، مگر اینكه طرفين به نحو دیگری توافق كرده باشند یا به موجب قانون مكلف به حضور باشد.
2-ميانجي، مركز و كاركنان آن و نمایندگان آنها هيچ مسئوليتي در خصوص اقدامات و یا تعهدات صورت گرفته در جریان ميانجيگری نخواهند داشت.
3-مسئوليت دبيركل و كاركنان مركز و ميانجي، از حيث اجرای مقررات قواعد و هزینه های ميانجيگری، همان است كه به موجب قوانين ذیربط مقرر شده و مسئوليت دیگری متوجه ایشان نخواهد بود.
4-هيچ یک از كاركنان مركز شامل دبيركل و معاونين او و ميانجي را نمي توان مجبور به افشای اطلاعات یا موضوعات مربوط به ميانجيگری نمود. همچنين نمي توان از هيچ يک از افراد فوق به عنوان گواه یا كارشناس در رسيدگي قضایي یا داوری یا كارشناسي درباره اختلافات موضوع ميانجيگری یا در دعاوی دیگری كه مربوط به موضوع ميانجيگری باشد، استناد یا استفاده كرد.
5-در كليه مواردی كه طرفين به ارجاع اختلاف به ميانجيگری توسط هر یک از اتاق های بازرگاني، صنایع معادن و كشاورزی هر یک از استان ها یا اتاق های مشترک تراضي كرده باشند، انجام ميانجيگری بر عهده مركز است و مطابق این قواعد انجام مي شود. در این قبيل موارد، در صورت لزوم مركز مي تواند ميانجيگری را به اتاق استان یا اتاق مشترک ذیربط واگذار كند تا تحت نظارت مركز انجام دهند. در هرحال ميانجيگری تابع این قواعد است.
ماده 11-قاعده کلی
در كليه مواردی كه در قواعد یا در قانون صراحتا حكمي برای آن پيش بيني نشده است، مركز و ميانجي موافق روح این قواعد و عرف و عادت تجاری عمل خواهند كرد. این آیين نامه در اجرای ماده ی 6 (الف) قانون اساسنامه ی تاسيس مركز داوری اتاق ایران مصوب بهمن1380 در تاریخ 1395/12/24 توسط هيات مدیره ی مركز داوری اتاق ایران تایيد شد و در تاریخ 1396/07/02 به تصویب هيات نمایندگان اتاق بازرگاني صنایع، معادن و كشاورزی ایران رسيد.