تاریخ نظریه : 1404/06/05
شماره نظریه : 7/1403/1083
شماره پرونده : 1403-3/1-1083ح
به موجب رأی داور حکم بر فسخ معامله خودرو و استرداد آن به خواهان صادر شده است. وفق استعلام صورت گرفته از اداره راهور، خودرو در مالکیت رسمی محکومعلیه رأی داوری نیست و به شخص ثالثی منتقل شده است. آیا در چنین فرضی میتوان رأی داوری از حیث استرداد خودرو به خواهان را اجرا کرد؟ در صورت مثبت بودن پاسخ، آیا به سبب انتقال بعدی خودرو توسط محکومعلیه به ثالث، موضوع در حکم تلف تلقی میشود و اجرای احکام باید ماده 46 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 را اعمال کند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
اولاً، با عنایت به احکام مقرر در مواد 30 ،31 ، 36 ، 302 و 311 قانون مدنی، به نظر میرسد نمیتوان انتقال رسمی مال را تلف حکمی تلقی کرد؛ زیرا محرومیت مالک از مالکیت و استرداد عین مال امری استثنایی و خلاف اصل است و تنها در موارد مصرح قانونی جایز است و نمیتوان احکام استثنایی قانون را به دیگر موارد تسری داد؛ بنابراین فرض سؤال که حکم داوری بر فسخ معامله خودرو و استرداد آن به خواهان صادر و در مرحله اجرای حکم مشخص شده است خودرو در مالکیت محکومعلیه رأی داوری نیست و به شخص ثالثی انتقال یافته است، از شمول حکم مقرر در ماده 46 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 خارج است. ثانیاً، در فرض سؤال، رأی داوری و اجراییه صادره لازمالاجرا بوده و انتقال خودرو مانع اجرای رأی نیست و چنانچه عین محکومبه (خودرو) در تصرف منتقلالیه باشد، وفق ماده 44 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 رفتار میشود.