تاریخ نظریه: 1396/04/12
شماره نظریه: 7/96/838
شماره پرونده: 69-931-225
1- در خصوص رای داوری که در داخل فرجه قانونی صادر شده ولیکن خارج از مهلت قانونی تسلیم گردیده، بر اساس بند 4 ماده 489 قانون آیین دادرسی مدنی باطل است یا خیر؟
2- چنانچه رای داوری در مهلت مقرر قانونی صادر شده است ولیکن در خارج از فرجه قانونی مبادرت به صدور رای اصلاحی و یا تحت عنوان نظریه تکمیلی کند آیا این قسمت بر اساس بند 4 ماده 489 قانون آئین دادرسی مدنی از موجبات بطلان رای داور میباشد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
1- با عنایت به ذیل ماده 474 و تبصره ماده 484 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و اتقلاب در امور مدنی، داور باید در مدت داوری که به وسیله طرفین یا قانون معین شده است، رای خود را صادر نماید و مطابق ماده 485 و بند 4 ماده 489 این قانون، اگر در قرارداد داوری طریق خاصی برای ابلاغ پیش بینی شده باشد، بر اساس توافق رای را به طرفین ابلاغ، والا رای را به دفتر دادگاه تسلیم تا دفتر دادگاه به دستور دادگاه رای را به طرفین ابلاغ کند، بنابراین، ابلاغ رای داوری به طرفین، جزء تکالیف قانونی داور است، زیرا طرفین حق اطلاع از مفاد رای و به دنبال آن حق اعتراض و یا حق اجرای رای را دارند و این حقوق مستلزم و فرع بر ابلاغ است. بنابراین، داور باید در مدت داوری علاوه بر صدور رای، آن را نیز مطابق ماده 485 قانون مزبور ابلاغ یا به مرجع مربوط مانند دفتر دادگاه تسلیم نماید و چنانچه خارج از مهلت، اقدام به ابلاغ یا تسلیم رای کند، چنین رایی باطل و قابلیت اجرایی ندارد، زیرا مقنن در بند 4 ماده 489 قانون مزبور، صدور رای و تسلیم آن در مدت داوری را مد نظر داشته و به اصطلاح انجام هر دو اقدام در مدت مشخص به نحو وحدت مطلوب است و موضوعیت دارد.
2- در مقررات داوری صدور هر گونه رای اصلاحی یا تکمیلی خارج از مهلت قانونی برای داور پیش بینی نشده است و چنین رایی به لحاظ خارج از مهلت بودن فاقد اعتبار است. ضمنا ماده 487 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی در خصوص تصحیح رای داور، تعیین تکلیف نموده است که اجرای مفاد این ماده در موارد تصحیح رای داوری لازم الرعایه است.